تفسیر عهد جدید - کتاب یوحنا فصل 13

عیسی پای شاگردانش را میشوید (۱-۱۷)
۱ یوحنا در بابهای ۱۳-۱۷ شام آخر عیسی با شاگردانش و تعلیم او را در حین شام و بعد از آن توصیف میکند. این شام مصادف با عید فصح بود که در مرقس ۱۴: ۱۲-۲۶ شرح داده شده است.
در این اولین آیه از باب ۱۳، یوحنا بازگو میکند که عیسی دانست که ساعت او برای رحلت فرا رسیده است و اینکه بزودی نزد پدر باز خواهد گشت، به همان جایی که تعلق داشت (آیۀ ۳). وی خاصان خود را یعنی شاگردانش را در این جهان محبت نمود. اکنون وی میرفت که توسط مرگش نهایت محبت خود را نشان دهد. یعنی وی میرفت تا به ایشان نشان دهد که آنان را بطور کامل و بی حد و مرز دوست میدارد.

۲ یهودا قبلا با رهبران یهود توافق کرده بود که عیسی را تسلیم کند. بنابراین در جستجوی فرصت بود تا او را بدست آنان سپارد (مرقس ۱۴: ۱۰-۱۱).

۳ با وجود اینکه عیسی در آستانه بازداشت و اعدام قرار داشت، میدانست که خدا همه چیز را به دست او داده است (یوحنا ۳: ۳۵؛ ۱۷: ۲ و تفسیر آنها مشاهده شود). وی پسر خدا بود، از سوی خدا آمده بود، و اینک به نزد او باز میگشت (یوحنا ۱۶: ۲۸). او اقتدار کامل خدا را داشت. با این حال قصد داشت که همچون یک خدمتکار عمل کند: یعنی قرار بود که پای شاگردانش را بشوید.

۴-۵ لوقا نوشته است که در حین شام آخر، شاگردان عیسی در مورد اینکه چه کسی بزرگتر از سایرین است، بحث میکردند (لوقا ۲۲: ۲۴). لذا عیسی با سرمشقی که به ایشان داد، نشان داد که نباید در طلب مقام ریاست باشند، بلکه برعکس باید در صدد این باشند که خدمت کنند. وی به ایشان فرمود: «من در میان شما چون خادم هستم» (لوقا ۲۲: ۲۷).
سپس برای اینکه به ایشان نشان دهد که برای مخدوم بودن نیامده بلکه برای خدمت کردن (مرقس ۱۰: ۴۵)، پای ایشان را شست. وی صورت غلام را پذیرفت (فیلیپیان ۲: ۵-۷ و تفسیر آن مشاهده شود).
بر طبق رسم یهود، حتی پستترین غلام هم نمیبایست نعلین ارباب خود را بگشاید. بدینسان عیسی پستترین نوع خدمت را برای شاگردانش انجام میداد.

۶-۷ پطرس واقعا درک نمیکرد که چرا عیسی پای ایشان را میشوید. عیسی به او فرمود که بعدا بهتر درک خواهد کرد یعنی بعد از آنکه دلیل آن را توضیح داد (آیههای ۱۴-۱۵). کلمۀ بعدا همچنین میتواند به معنی «بعد از مرگ و قیام عیسی» باشد. زیرا که در آن هنگام، روحالقدس همه چیز را به ایشان تعلیم داده، ایشان را در راستی هدایت خواهد کرد (یوحنا ۱۴: ۱۶؛ ۱۶: ۱۳). آنگاه شاگردان معنی کامل تمامی اعمال و تعالیم عیسی را درک خواهند کرد.

۸ هنگامی که عیسی میخواست پای پطرس را بشوید، پطرس امتناع ورزید. به نظر او درست نبود که مولا و استادش همچون غلام او رفتار نماید. پطرس ترجیح میداد که خودش با خرسندی پای عیسی را بشوید.
لیکن عیسی به پطرس فرمود: «اگر تو را نشویم، تو را با من نصیبی نیست». شستشوی پای شاگردان توسط عیسی نشانۀ شستشوی ایشان از گناه بود. تنها کسانی که آمرزیده شده، طاهر گردیدهاند، میتوانند نصیبی با عیسی داشته باشند، یعنی نصیبی در ملکوتش.

۹ پطرس به یکباره تغییر عقیده داد. وی نمیخواست که از ملکوت مسیح بیرون رانده شود. لذا از عیسی خواست که دستها و سر او را نیز بشوید!

۱۰ عیسی به پطرس فرمود که تنها لازم است که پاهایش شسته شود زیرا که قبلا غسل یافته است. منظور عیسی این بود که پطرس قبلا تعمید یافته، گناهانش شسته شده است. تمام بدنش پاک بود یعنی دل و ذهن و روح باطنی او پاک بود. یکبار که انسان به واسطه ایمان به مسیح از گناهانش طاهر گردید، دیگر لزومی ندارد که دوباره به خاطر همان گناهان طاهر شود (یوحنا ۱۵: ۳ مشاهده شود).
در آن روزگار در خاورمیانه، اگر کسی برای صرف غذا به منزل دوستی دعوت میشد، ابتدا در خانه غسل میگرفت. آنگاه هنگامی که به سمت خانه میزبان میرفت، در راه پاهایش گرد آلود میشد؛ لذا میزبان پیش از شام آب تهیه میکرد تا میهمان پاهایش را بشوید.
در مورد مسیحیان نیز چنین است. ما همگی «غسل» روحانی یافتهایم. لیکن هنگامی که در جهان راه میپیماییم، دچار وسوسه شده، گناه میورزیم و خسته و مایوس میشویم. بعبارت دیگر پای ما آلوده میشود. بنابراین لازم است که مرتبا «پای خود را بشوییم» یعنی هر روز گناهان خود را اعتراف کنیم (اول یوحنا ۱: ۹ و تفسیر آن مشاهده شود). ما نه تنها باید پای خود را بشوییم بلکه با پیروی از سرمشق عیسی، باید پای یکدیگر را نیز بشوییم (آیۀ ۱۴). ما نمیتوانیم برادر خود را طاهر گردانیم؛ تنها مسیح است که میتواند این کار را انجام دهد. لیکن میتوانیم یکدیگر را تشویق و ترغیب و نصیحت نماییم. این است معنی شستن پاها.
نکتۀ دیگری هست که باید آنرا به خاطر داشته باشیم: ما باید اجازه دهیم که یک برادر پای ما را بشوید. باشد که همچون پطرس مخالفت نکنیم. ما باید فروتنانه، همانگونه که خدمت میکنیم، خدمت را نیز بپذیریم.

۱۱ سپس عیسی به شاگردانش فرمود: «شما همگی پاک هستید لکن نه همه» (آیۀ ۱۰). وی در مورد یهودا صحبت میکرد. او میدانست که یهودا وی را تسلیم خواهد کرد، لیکن آن را در آن هنگام به شاگردان نگفت؛ فقط فرمود: «یکی از شما پاک نیست».

۱۲ عیسی بعد از آنکه پای تمام شاگردانش (از جمله پای یهودا) را شست، مفهوم عمل خود را توضیح داد.

۱۳-۱۵ عیسی نیز همانند تمامی معلمین نیکو نه تنها با کلام بلکه در عمل تعلیم میداد. وی با سرمشق شستن پاها، به شاگردان تعلیم داد که باید در محبت و تواضع به یکدیگر خدمت کنند و یکدیگر را یاری رسانده، تشویق نمایند. هر یک باید برادر خود را برتر از خود به شمار آورد (فیلیپیان ۲: ۳).
در ایام عیسی، یک انسان متواضع مورد تحقیر واقع میشد، زیرا میپنداشتند که شخص ضعیفی است. لیکن عیسی تعلیم داد که مرد متواضع در واقع از لحاظ روحانی مردی است قوی. ممکن است که وی توسط انسانها حقیر شمرده شود، لیکن مورد تمجید و تحسین خدا واقع خواهد شد.
برخی از مسیحیان از این کلمات چنین برداشت میکنند که باید واقعا پای یکدیگر را بشویند و گاه و بیگاه مراسم پای شویان را برگزار میکنند؛ آنان این کار را به عنوان گواهی برای آمادگی برای انجام هر نوع خدمت فروتنانهای در راه برادر خود انجام میدهند.

۱۶ اگر مرشد و مولا خود را فروتن ساخت، مریدان و شاگردان نیز باید چنین کنند. ایشان بالاتر یا بهتر از مسیح نمیباشند. کاش هیچگاه نگوییم: «چنین کار پستی را انجام نخواهم داد». اگر مسیح این کار را کرد، ایشان نیز میتوانند این کار را بکنند. درست همانگونه که شاگردان باید انتظار داشته باشند که مورد جفا واقع شوند، باید همچنین انتظار این را داشته باشند که خود را همچون مولایشان فروتن سازند ... هیچ خادمی بزرگتر از آقایش نیست (متی ۱۰: ۲۴؛ یوحنا ۱۵: ۲۰ مشاهده شود). هر کاری که ارباب میکند، خادم نیز باید چنان کند.
شاگردان سفیران اربابشان بودند. منصوب شدن به مقام پیک یا سفیر پسر خدا، افتخار بزرگی بود. لیکن این امر متضمن تحقیر از سوی انسانها خواهد گردید.

۱۷ شناخت ارادۀ خدا کافی نیست. تنها کسانی که ارادۀ خدا را بجا میآورند، برکت خواهند یافت (لوقا ۱۱: ۲۸؛ یعقوب ۱: ۲۲؛ ۴: ۱۷ مشاهده شود). به عنوان مثال، ما همگی میدانیم که فروتن بودن کار درستی است؛ لیکن چند بار در عمل خود را فروتن ساخته ایم؟

عیسی تسلیم شدن خود را پیشگویی میکند (۱۳: ۱۸-۳۰)
۱۸ عیسی به شاگردانش فرمود که همگی پاک نیستند (آیۀ ۱۰). وی همه چیز را در مورد تک تک ایشان میدانست. وی ایشان را برگزیده بود و از پیش میدانست که یهودا او را تسلیم خواهد کرد. این امر در مزمور ۴۱: ۹ نبوت شده بود. کسی که با من نان میخورد (یعنی همکار نزدیک عیسی) تسلیم کننده خواهد بود. وی «پاشنۀ خود را» بر عیسی «بلند کرده است»، به همان شکلی که یک اسب پیش از لگد زدن پاشنۀ خود را بلند میکند.
در اینجا سوالی مطرح میشود: اگر عیسی از همان ابتدا میدانست که یهودا او را تسلیم خواهد کرد، چگونه وی میتوانست مجرم شناخته شود. همین سوال در مورد یهودیانی که به عیسی ایمان نیاوردند نیز مطرح میشود (یوحنا ۱۲: ۳۷-۴۰ و تفسیر آن مشاهده شود). عیسی میدانست که یهودا وی را تسلیم خواهد کرد، با اینحال یهودا همانند یهودیان بی ایمان مجرم به شمار میآمد. وی مسئول عمل خود بود. یهودا شبیه به فرعون مصر بود که دلش سخت گردید تا جلال و قدرت خدا متجلی شود (رومیان ۹: ۱۴-۲۱ و تفسیر آن مشاهده شود).

۱۹ عیسی بارها به شاگردانش هشدار داده بود که یکی از ایشان او را تسلیم خواهد کرد. اگر عیسی این مطلب را به ایشان نگفته بود، هنگامی که یهودا را در کنار مامورین میدیدند که برای بازداشت عیسی آمدهاند، ایمانشان کاملا درهم شکسته میشد. از آنجا که عیسی این مطلب را پیشگویی کرده بود، شاگردان دست کم میدانستند که همه چیز از آغاز بر طبق نقشۀ خدا پیش رفته است (یوحنا ۱۴: ۲۹ و تفسیر آن مشاهده شود).

۲۰ متی ۱۰: ۴۰؛ مرقس ۹: ۳۷؛ یوحنا ۱۲: ۴۴-۴۵ و تفسیر آنها مشاهده شود.

۲۱ عیسی با علم به اینکه یکی از شاگردانش او را تسلیم خواهد کرد، در روح مضطرب گردید. وی بار دیگر به شاگردانش فرمود که تسلیم خواهد شد. قبلا فقط به ایشان گفته بود که یکی از همکاران نزدیک او را تسلیم خواهد کرد (آیۀ ۱۸). لیکن اکنون گفت که یکی از دوازده شاگرد، تسلیم کنندۀ وی خواهد بود.

۲۲ شاگردان با شنیدن این مطلب حیرت کردند. مطمئنا هیچ یک از ایشان آگاهانه عیسی را تسلیم نمیکرد! ایشان تصور کردند که منظور عیسی این است که یکی از ایشان تصادفا و بی آنکه بداند وی را تسلیم خواهد کرد؛ به همین دلیل، هر یک میپرسید: «آیا من آنم؟» (مرقس ۱۴: ۱۸-۱۹).

۲۳-۲۶ شاگردی که عیسی او را محبت مینمود، یوحنا نویسندۀ این انجیل است (یوحنا ۲۱: ۲۰، ۲۴). عیسی محبت خاصی نسبت به یوحنا داشت. از بین تمامی شاگردان، یوحنا نزدیکترین رابطه را با عیسی داشت. بنابراین پطرس به یوحنا اشاره کرد که بپرسد که کدام یک از شاگردان چنین خیانتی خواهد کرد.
عیسی به یوحنا فرمود که لقمۀ غذا را به هر که بدهد، همان تسلیم کنندۀ او خواهد بود. سپس عیسی لقمه را فرو برده، آن را به یهودا داد (مرقس ۱۴: ۲۰-۲۱).

۲۷-۲۸ عیسی نمیخواست که به همه بگوید که تسلیم کننده کیست. به همین دلیل این مطلب را بوسیلۀ نشانهای به یوحنا گفت، یعنی با فرو بردن لقمه. اما با این حال یوحنا بطور کامل نشانه را درنیافت. وی متوجه شد که یهودا تسلیم کنندۀ عیسی خواهد بود، لیکن درک نکرد که یهودا در همان شب عیسی را تسلیم خواهد کرد! در غیر این صورت یقینا مانع او میشد.

۲۹-۳۰ بنابراین وقتی یهودا بیرون رفت، یوحنا و دیگر شاگردان فقط فکر کردند که عیسی او را فرستاد تا کاری برایش انجام دهد. وی خزانه دار گروه شاگردان بود (یوحنا ۱۲: ۶).
یهودا در تاریکی شب بیرون رفت. و به راستی نیز ظلمت روحانی بر وی نازل گشته بود!

عیسی انکار پطرس را پیشگویی میکند (۱۳: ۳۱-۳۸)
۳۱ بعد از رفتن یهودا، عیسی به شاگردان تعالیم بسیار مهمی داد که یوحنا آنها را از آیۀ ۳۱ در این باب، تا آخر باب ۱۷ شرح میدهد.
یهودا رفت تا به رهبران یهود خبر دهد که عیسی را چگونه و کجا دستگیر سازند. بدینسان مرگ عیسی در شرف وقوع بود. لذا عیسی فرمود: «الان پسر انسان جلال یافت». عیسی به واسطه مرگش جلال یافت. بنابراین جلال او اینک آغاز میشد.
خدا نیز در او، یعنی به واسطه مرگ او، جلال یافت زیرا که عیسی بر طبق ارادۀ خدا میمرد. عیسی با اطاعت کامل، با بجا آوردن ارادۀ خدا، او را جلال داد.

۳۲ خدا از مسیح جلال یافت، بنابراین او را نیز جلال میداد. خدا او را در خود جلال خواهد داد. کلمات در خود میتواند به معنی «در خدا» یا «در آسمان» باشد. همچنین میتواند به معنی «در مسیح» باشد. یعنی خدا جلال خود را به مسیح خواهد داد. معنی هر چه که باشد، عیسی در مورد قیام خود صحبت میکرد. قیام نشانۀ این بود که خدا به راستی پسرش را جلال داده است. این امر بزودی بوقوع میپیوست و دیگر مهلتی باقی نمانده بود. ساعت عیسی فرا رسیده بود.

۳۳ عیسی سپس به شاگردانش فرمود که به زودی خواهد مُرد و ایشان دیگر نخواهند توانست با او باشند زیرا که زمان مردن ایشان فرا نرسیده است. وی به ایشان فرمود: «جایی که میروم شما نمیتوانید آمد». ایشان نیز بعدا خواهند آمد، لیکن نه اکنون (آیۀ ۳۶ مشاهده شود).
عیسی همین مطلب را به یهودیان بی ایمان گفته بود. همچنین گفته بود: «مرا طلب خواهید کرد لیکن نخواهید یافت». وی این امر را به شاگردانش نگفت. کسانی که در این جهان به عیسی ایمان نمیآورند، وی را در جهان بعدی نیز نخواهند یافت و به همراه او در آسمان نخواهند زیست (یوحنا ۷: ۳۳-۳۴؛ ۸: ۲۱ و تفسیر آنها مشاهده شود).

۳۴-۳۵ سپس عیسی حکمی تازه به شاگردان داد: یکدیگر را محبت نمایید. این حکم غالبا سومین حکم بزرگ نامیده شده است. دومین حکم بزرگ میگوید: همسایۀ خود را همچون خود دوست بدار (مرقس ۱۲: ۳۱ و تفسیر آن مشاهده شود). این حکم سوم میگوید: برادر مسیحی خود را آنگونهای دوست بدار که مسیح تو را دوست داشته است.
مسیحیان باید محبت ویژهای نسبت به یکدیگر داشته باشند، یعنی محبتی برادرانه. این محبت باید پُر شور باشد (اول پطرس ۱: ۲۲). و باید برای دیگران مشهود باشد زیرا که به واسطۀ این محبت است که دیگران خواهند دانست که شاگردان عیسی میباشیم. این محبت باید گواه بر این باشد که شاگردان او هستیم. انسانها نه به واسطۀ کارهای بزرگمان، بلکه تنها به واسطۀ محبتمان خواهند دانست که شاگرد هستیم (اول قرنتیان ۱۳: ۱-۳).
«چنانکه من شما را محبت نمودم، شما نیز یکدیگر را محبت نمایید». عیسی ما را چگونه محبت نمود؟ وی جانش را برای ما داد (یوحنا ۱۵: ۱۲-۱۳ مشاهده شود). لذا تا به این حد باید برادرانمان را دوست بداریم. این معنی مشارکت و صمیمیت مسیحی حقیقی است. لیکن تا زمانی که شخص، مسیح را به عنوان خداوند و مولا نپذیرفته باشد، نمیتواند نصیبی از این رفاقت و مشارکت داشته باشد.
هنگامی که دیگران محبت ما را نسبت به یکدیگر میبینند، جذب محبت ما میگردند و خواهند خواست که در این رفاقت شریک گردند. هنگامی که محبت ما را میبینند، درک خواهند کرد که محبت عیسی نسبت به ایشان چقدر عظیم بوده است. به همین دلیل است که باید یکدیگر را طوری محبت کنیم که مسیح به ما محبت نمود. محبتی این چنین نسبت به یکدیگر، گواهی خواهد بود بر محبت عیسی (اول یوحنا ۳: ۲۳؛ ۴: ۷، ۱۱-۱۲، ۲۱ و تفسیر آنها مشاهده شود).

۳۶ پطرس همچنان در مورد سخنان عیسی میاندیشید: «جایی که میروم شما نمیتوانید آمد» (آیۀ ۳۳). وی از عیسی پرسید «به کجا میروی؟» لیکن عیسی فقط پاسخ داد که پطرس الان نمیتواند از عقب اواید.

۳۷ پطرس پنداشت که عیسی در مورد مرگش صحبت میکند. لذا به وی گفت که همه جا همراه او خواهد رفت و حتی حاضر است با عیسی بمیرد.

۳۸ پطرس قولی میداد که فراتر از توانش بود. وی هنوز آمادگی این را نداشت که برای عیسی بمیرد؛ او میرفت تا رابطه خود را با عیسی انکار کند (مرقس ۱۴: ۱۷-۳۱، ۶۶-۷۲ و تفسیر آن مشاهده شود). در عوض این عیسی بود که قرار بود برای پطرس بمیرد.
پطرس به قدرت خود اطمینان داشت و به آن میبالید. وی میبایست به درجات بالاتری از تواضع و فروتنی برسد. کسانی که خود را استوار میپندارند، به زودی پی خواهند برد که چقدر ناتوان هستند (اول قرنتیان ۱۰: ۱۲ مشاهده شود).

تفسیر عهد جدید - کتاب غلاطیان فصل 6...